× خانه وبلاگ پرسش و پاسخ ثبت نام ورود خروج از حساب

معاونت در جرم

مفهوم معاونت در جرم ، شرایط تحقق معاونت در جرم ، معاونت در شروع به جرم و مجازات معاونت در جرم در قانون ایران در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفته است.

مفهوم معاونت در جرم

معاونت در لغت به معنی یاری کردن و کمک کردن است و در اصطلاح حقوقی معاونت در جرم یعنی تحریک عامل اصلی جرم و یا کمک در تهیه مقدمات یا در لواحق جرم با علم و تسهیل در اجرای آن و بطور کلی کمک عالمانه به مباشر جرم از طرف غیرمباشر.

در ارتکاب جرم کسی که عملش ارتباط مستقیم با حصول نتیجه مجرمانه دارد مباشر جرم نامیده می شود که به عبارتی فاعل اصلی جرم است و محکوم به مجازات قانونی آن جرم می گردد. ولی در این میان ممکن است وقوع نتیجه مجرمانه تحت تاثیر عوامل دیگری هم بوده باشد که ارتباط غیر مستقیم با وقوع جرم دارد ولی تاثیر آن در نتیجه مجرمانه قابل چشم پوشی نیست.

کسی که در عملیات اجرایی جرم نقشی ندارد ولی در تسهیل وقوع جرم نقش داشته و یا وسایل وقوع جرم را برای مباشر فراهم کرده در قانون با عنوان معاون جرم معرفی شده است که هر چند در درجه ای پایین تر از مباشر جرم قرار گرفته ولی قابل مجازات است.

عنصر قانونی معاونت در جرم

ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی به عنوان عنصر قانونی معاونت مصادیق معاونت را چنین مقرر کرده:

تحریک ترغیب تهدید تطمیع دسیسه فریب نیرنگ سوء استفاده از قدرت تهیه وسایل ارتکاب جرم ارائه طریق ارتکاب جرم و تسهیل وقوع جرم مصادیق معاونت در جرایم می باشند.

شرایط تحقق معاونت در جرم

برای تحقق معاونت در جرم شروطی لازم است که عبارتند از:

۱- جرم بودن عمل فاعل( فعل اصلی )

معاونت بر روی عملی انجام شده باشد که قانونا جرم است و مجازات دارد.

۲- لزوم فعل مثبت (معاونت در جرم اصولا به صورت فعل واقع می شود نه ترک فعل)

۳- ارتکاب جرم توسط فاعل یا شروع به اجرای آن

معاونت زمانی تحقق می یابد که فاعل اصلی عمل مجرمانه ای را انجام داده باشد در غیر این صورت معاونت مفهومی ندارد.

۴- موثر بودن عمل معاون در وقوع جرم توسط فاعل

احراز این امر که عمل معاون تاثیر لازم بر روی مباشر داشته و به نوعی او را در ارتکاب جرم کمک کرده باشد

۵- تقدم یا تقارن زمانی عمل معاون بر عمل فاعل

مصادیق معاونت حتماً باید قبل یا همزمان با عمل مباشر جرم صورت گرفته باشد زیرا اساساً رفتار معاون باید به نوعی باشد که مباشر را به ارتکاب جرم سوق بدهد و ارتکاب جرم را برای او آسان کند و عقلاً و منطقاً هم تسهیل ارتکاب جرم بعد از وقوع جرم بی معنا است.

۶- وجود وحدت قصد بین فاعل و معاون

بین مباشر به عنوان فاعل اصلی جرم و معاون حتماً باید وحدت قصد وجود داشته باشد مثلاً اگر معاون مباشر جرم را به انجام عمل ضرب و جرح ترغیب کند و مباشر مرتکب قتل شود ،معاون به مجازات معاونت در جرم ضرب و جرح محکوم می شود نه معاونت در قتل .

با توجه به مطالب گفته شده و لزوم وجود وحدت قصد بین مباشر و معاون نتیجه می گیریم که معاونت در جرائم غیر عمدی مصداقی ندارد و تنها در جرایم عمدی قابل تصور و تحقق می باشد.

معاونت در شروع به جرم

رفتار معاون در صورتی جرم است که بر رفتار مباشر جرم برای رسیدن به نتیجه مجرمانه تاثیر گذار بوده باشد پس در مواردی که به هر دلیلی مباشر موفق به حصول نتیجه مجرمانه  نشود و یا از انجام عمل مجرمانه منصرف شود دیگر عمل معاون جرم نخواهد بود. به عبارتی معاونت در جرم زمانی تحقق پیدا می‌کند که برای عمل مباشر در قانون، مجازاتی تعیین شده باشد. بنابراین در معاونت در شروع به جرمی که منجر به نتیجه مجرمانه نشده و شروع به آن جرم در قانون مجازاتی نداشته باشد، معاون هم مجازاتی ندارد مگر اینکه عمل معاون به تنهایی و مستقل از عمل مباشر قانونا جرم باشد.

مجازات معاونت در جرم

مجازات معاونت در جرم معمولاً یک یا دو درجه پایین‌تر از مجازات مرتکب اصلی و فاعل جرم است.

مطابق ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی:

در صورتی که در شرع یا قانون، مجازات دیگری برای معاون تعیین نشده باشد، مجازات وی به شرح زیر است:

۱- در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات یا حبس دائم است، حبس تعزیری درجه دو یا سه

۲- در سرقت حدی و قطع عمدی عضو، حبس تعزیری درجه پنج یا شش

۳- در جرائمی که مجازات قانونی آنها شلاق حدی است سی و یک تا هفتاد و چهار ضربه شلاق تعزیری درجه شش

۴- در جرائم موجب تعزیر یک تا دو درجه پایینتر از مجازات جرم ارتکابی.

در صورتی که نیاز به مشاوره تخصصی در خصوص معاونت در جرم دارید کافیست اپلیکیشن مشاوره حقوقی آنی مشاور را دانلود و نصب کنید تا در سریعترین زمان ممکن با مشاوران و وکلای متخصص در پرونده‌های کیفری در ارتباط باشید.

ارتباط با وکیل متخصص در حوزه مشاوره دعاوی کیفری