× خانه وبلاگ پرسش و پاسخ ثبت نام ورود خروج از حساب

مسئولان چک

در این نوشتار به بیان مطالبی در خصوص مسئولان چک و انواع مسئولیت در خصوص چک می پردازیم.

انواع مسئولیت در صدور چک

به طور کلی کسانیکه در صدورچک ، ضمانت چک و ظهر نویسی چک نقش دارند دارای دو مسئولیت با عنوان مسئولیت کیفری و مسئولیت حقوقی می باشند.

مسئولان چک چه کسانی هستند؟

مطابق قانون چک ،صادر کننده چک، ظهرنویس و ضامن های آن ها مسئولان چک هستند.

صادر کننده چک علاوه بر مسئولیت حقوقی دارای مسئولیت کیفری نیز می باشد. ولی ظهرنویس و ضامن تنها تحت شرایط خاصی دارای مسئولیت مدنی می باشند. که در زیر به بررسی این موضوع خواهیم پرداخت.

_صادرکننده چه کسی است؟

صادر کننده کسی است که از دسته چک خود چکی را در وجه شخصی معین و یا در وجه حامل امضا نموده و صادر می کند.

_ظهرنویس چه کسی است؟

ظهرنویس کسی است که چک در وجه او صادر شده و یا به او انتقال یافته و با ظهر نویسی آن را به دیگری منتقل کرده است.

_ضامن چه کسی است؟

ضامن کسی است که پرداخت وجه چک را از صادرکننده یا ظهر نویس ضمانت کرده است.

مهلت درخواست وجه چک از صادر کننده ،ظهرنویس و ضامن:

برای درخواست وجه چک از صادرکننده یا ضامن او مهلت خاصی در قانون بیان نشده است. لذا در این مورد محدودیت زمانی وجود ندارد.

ولی برای درخواست وجه چک از ظهر نویس یا ضامن او باید مهلت های قانونی زیر رعایت شود در غیر این صورت اشخاص مزبور دیگر مسئولیتی نخواهند داشت.

در صورتی که دارنده چک به بانک محال علیه مراجعه نماید و وجه چک در حساب مزبور موجود باشد و چک فاقد ایراد شکلی یا حقوقی باشد پس از طی مراحل اداری می تواند مبلغ چک را از بانک دریافت می کند.

در غیر این صورت چک مزبور چک بلامحل محسوب شده و به درخواست دارنده چک، بانک، گواهی عدم پرداخت در خصوص چک مزبور را صادر خواهد کرد.

مهلت دریافت گواهی عدم پرداخت:

_دریافت گواهی عدم پرداخت باید ظرف ۱۵ روز (مکان صدور و پرداخت چک در یک نقطه ایران)

و ظرف ۴۵ روز (مکان صدور و پرداخت چک در دو نقطه ایران) و ظرف ۴ ماه (مکان صدور و پرداخت در ایران وخارج)، صورت گیرد.

مهلت طرح دعوا علیه ظهرنویس و ضامن او:

طرح دعوا باید ظرف یک سال (پرداخت و صدور در ایران) و ظرف دو سال ( پرداخت یا صدور در خارج)

از تاریخ دریافت گواهی عدم پرداخت انجام شود.

پس از سپری شدن مهلت های قانونی فوق مسئولیت مدنی ظهرنویس و ضامن وی منتفی خواهد شد.

اما در خصوص صادر کننده چک شرایط دیگری حاکم می باشد که در زیر شرح می گردد:

مهلت قانونی شکایت کیفری از صادر کننده چک بلامحل:

دارنده چک بلامحل حداکثر ۶ ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت، مهلت دارد از صادر کننده چک بلامحل شکایت کند. در غیر این صورت و پس از سپری شدن ۶ ماه مزکور حق شکایت کیفری وی ساقط می گردد و دارنده تنها می تواند با ارائه دادخواست حقوقی، وجه چک را از دادگاه حقوقی مطالبه نماید.

لازم به ذکر است که دارنده چک برای وصول مبلغ چک از بانک محال علیه و حفظ حق شکایت کیفری خود ، باید مهلت قانونی ۶ ماهه از تاریخ مندرج در چک را برای مراجعه به بانک و مطالبه وجه چک رعایت کند.

 

به طور کلی دارنده چک بلامحل با رعایت مهلت های قانونی که در مطالب فوق بیان گردید حق شکایت کیفری علیه صادرکننده چک بلامحل را دارد مگر در موارد زیر که صادر کننده قابل تعقیب کیفری نمی باشد:

۱. اگر چک سفید امضا باشد

چک سفید امضا قابل تعقیب کیفری نیست.

صادر کننده چک بلامحلی که تحت تعقیب قرار گرفته در صورتی که در دادسرا ثابت کند چک را سفید امضا صادر کرده است دیگر قابل تعقیب نبوده و چک برگشت خورده تنها از نظر حقوقی قابل پیگیری خواهد بود.

۲. اگر در چک شرطی درج شده باشد

چکی که در متن آن شرطی درج شده باشد قابل تعقیب کیفری نیست.

هرگاه در متن چک شرطی برای پرداخت ذکر شده باشد و چک برگشت بخورد به این دلیل چک قابل شکایت کیفری نبوده و چک حقوقی محسوب می شود.

۳. اگر چک بابت تضمین صادر شده باشد

چکی که از بابت تضمین صادر شده باشد قابل تعقیب کیفری نیست.

در صورتی که صادر کننده در متن چک نوشته باشد که چک بابت تضمین انجام معامله یا تعهد خاصی صادر می شود چنین چکی در صورت برگشت خوردن قابل شکایت کیفری نبوده و چک حقوقی محسوب می شود.

۴. اگر چک بدون تاریخ و چک وعده دار باشد

چکی که بدون تاریخ صادر شده باشد قابل تعقیب کیفری نیست.

در صورتی که صادر کننده ثابت کند چک را بدون تاریخ صادر کرده و یا تاریخ صدور چک مقدم بر تاریخ مندرج در چک باشد (چک وعده دار)،چنین چکی حقوقی محسوب می گردد و جنبه کیفری ندارد.

توصیه می شود در صورت مواجه شدن با شرایط فوق و داشتن یک چک بلامحل حتماً قبل از هر اقدامی با وکیل یا مشاور متخصص در این حوزه مشورت نمایید.(مشاوره چک و اسناد تجاری)

باید توجه داشت که در خصوص شکایت کیفری و طرح دعوای حقوقی در دادگاه رعایت اصول و قواعد خاصی نیاز است. که رعایت آن ها در جهت تضمین حقوق قانونی شما ضروری می باشد.

برای کسب اطلاع و آگاهی بیشتر در زمینه چگونگی پر کردن فرم مخصوص دادخواست، هزینه دادرسی و سایر تشریفات قانونی با مشاوران آنی مشاور در ارتباط باشید.

جهت ارتباط با مشاوران مجرب و متخصص سراسر ایران اپلیکیشن مشاوره حقوقی آنلاین را دانلود و نصب بفرمایید.

ارتباط با وکیل متخصص در حوزه مشاوره اسناد تجاری

مقالات مرتبط :