× خانه وبلاگ پرسش و پاسخ ثبت نام ورود خروج از حساب

ورشکستگی شرکت های تجاری

در این نوشتار به بررسی ورشکستگی شرکت های تجاری، انواع ورشکستگی در قانون تجارت و آثار ورشکستگی شرکت ها و پاسخ به این پرسش که تاثیر ورشکستگی شرکت بر مدیران چگونه است؟ می پردازیم.

مقدمه

ناتوانی یک تاجر یا شرکت تجاری از پرداخت بدهی ها حالتی است که به آن ورشکستگی گفته می‌شود و اگر اشخاص عادی در این حالت قرار بگیرند در اصطلاح به آنان معسر می گویند بنابراین احکام ورشکستگی تنها در مورد بازرگانان و تاجران جاری است و چون مطابق قانون تجارت شرکت‌های تجاری تاجر محسوب می شوند زیرا این احکام در مورد شرکت‌های مذکور جاریست لازم به ذکر است که شرکت‌های تجاری شخصیت حقوقی مستقلی دارند و در صورت ورشکستگی آنها لزوماً مدیران و شرکای شرکت نیز ورشکسته نمی‌شوند.

انواع ورشکستگی در قانون تجارت

انواع ورشکستگی در قانون تجارت عبارتند از :

  1. ورشکستگی عادی
  2. ورشکستگی به تقصیر
  3. ورشکستگی به تقلب

که هر یک از این موارد آثار و عواقب خاصی در وضعیت حقوقی تاجران دارد.

ورشکستگی عادی شرکت ها

در ورشکستگی عادی شرکتها، مدیران شرکت تجارتی زمانی که با عدم توان مالی برای پرداخت دیون مواجه می‌شود موظفند ظرف سه روز از زمان وقفه در پرداخت دیون، توقف خود را به دادگاه صالح (دفتر دادگاه مرکز اصلی شرکت) اعلام نمایند و کلیه دفاتر تجاری و حساب مالی خود را به دفتر دادگاه تسلیم کنند. در صورتی که مدیران شرکت به تکلیف قانونی خود ظرف سه روز مقرر عمل کنند و تمام مدارک و اسناد لازم را به دفتر دادگاه ارائه نمایند در این صورت ورشکستگی شرکت ، عادی است.

(مواد ۴۱۲ و ۴۱۳ قانون تجارت)

ورشکستگی به تقصیر شرکت ها

در قانون تجارت در مورد ورشکستگی به تقصیر شرایطی بیان شده که در صورت احراز آن شرایط شرکت‌های تجاری به عنوان تاجر یا الزاما محکوم به ورشکستگی به تقصیر می‌شوند و یا اختیارا.

بنابراین ورشکستگی به تقصیر به دو نوع الزامی و اختیاری تقسیم می شود .

در موارد اختیاری دادگاه پس از بررسی اوضاع و احوال و شرایط موجود ممکن است حکم ورشکستگی به تقصیر صادر نماید و در موارد اجباری در صورت احراز موارد مصرح قانونی دادگاه ملزم به صدور حکم ورشکستگی به تقصیر است.

به عنوان مثال در صورتی که معاملات غیر متعارف و موهومی در شرکت انجام شده باشد دادگاه با اثبات این امر،باید حکم ورشکستگی به تقصیر صادر کند.

باید توجه نمود که در موقعی که ورشکستگی شرکت های تجاری یعنی توقف از پرداخت دیون ظرف سه روز به دادگاه اعلام نشود و مدیران شرکت درخواست اعلام ورشکستگی نکنند ورشکستگی از حالت عادی خارج شده و دادگاه می تواند حکم ورشکستگی به تقصیر صادر کند.

مجازات ورشکستگی به تقصیر

لازم به ذکر است در قانون برای ورشکستگی به تقصیر مجازات تعیین شده است. مجازات ورشکستگی به تقصیر از شش ماه تا دو سال حبس می باشد.

ورشکستگی به تقلب شرکت ها

در مواقعی نیز شرکت های تجاری با انجام اعمال غیر قانونی و تقلبی الزاما محکوم به ورشکستگی به تقلب هستند.

این محکومیت آنها را از بسیاری از حقوق قانونی محروم می‌کند از جمله این که انعقاد قرارداد ارفاقی و امکان اعاده وضع به حالت قبل از ورشکستگی را از دست می دهند.

به عنوان مثال اگر شرکت قسمتی از دارایی و اموال خود را مخفی کند و یا از راه تبانی و توسل به شیوه‌های متقلبانه بدهی‌های خود را بیشتر از مقدار واقعی نشان دهد محکوم به ورشکستگی به تقلب می شوند.

مجازات ورشکستگی به تقلب

مجازات ورشکستگی به تقلب در قانون مجازات اسلامی ۱ تا ۵ سال حبس تعیین شده است.

قوانین حاکم بر ورشکستگی شرکت ها

ورشکستگی به عنوان یکی از موارد انحلال شرکت های تجاری محسوب می شود . قوانین حاکم بر آن ، قانون تجارت و قانون اداره تصفیه امور ورشکستگی و آیین نامه مربوط به آن هستند. دادگاه ها بر اساس این قوانین در خصوص وضعیت حقوقی شرکتهای تجاری و سایر بازرگانان حکم صادر می کنند.

آثار حکم ورشکستگی

مهمترین اثر حکم ورشکستگی ممنوعیت مداخله ورشکسته در اموالش می باشد.

مدیر تصفیه قائم مقام ورشکسته است و اداره اموال و حقوق مالی ورشکسته برعهده اوست. البته در جاهایی که اداره تصفیه امور ورشکسته تاسیس شده این وظیفه بر عهده اداره مزبور می باشد.

با توجه به فعالیت اداره تصفیه امور ورشکسته در اغلب شهرهای کشور امروزه کلیه اقدامات مربوط به ورشکستگی، وصول مطالبات، تسلیم صورت دارایی، تعیین مستثنیات دین، فروش وسایل و اموال تاجر و ... همه توسط این اداره انجام می شود البته با دریافت هزینه های ورشکستگی و دستمزد.

اثر بعدی صدور حکم ورشکستگی حال شدن دیون ورشکسته است چون همه طلبکاران دارای حقوق مساوی در برابر ورشکسته هستند و باید اموال تاجر به طور مساوی بین همه تقسیم شود البته تخفیفات لازم بر روی دیون موجل اعمال می گردد.

موضوعی که بیش از سایر موضوعات مربوط به ورشکستگی اهمیت دارد تاثیر ورشکستگی شرکت بر شرکا و تاثیر ورشکستگی شرکا بر شرکت است در این بخش به بررسی این موضوع می پردازد.

تاثیر ورشکستگی شرکت بر شرکا

شرکت های تجاری در قانون تجارت به دو نوع شرکتهای اشخاص و سرمایه تقسیم می شود در شرکت های اشخاص (شرکت های تضامنی نسبی و مختلط) دادگاه این اختیار را دارد که همراه با صدور حکم ورشکستگی شرکت و یا حکم جداگانه‌ای حکم ورشکستگی شرکای ضامن را هم صادر کند اما در مورد شرکای شرکت‌های سهامی چنین قانونی وجود ندارد در اصل به طور کلی ورشکستگی شرکت ملازمه قانونی با ورشکستگی شرکا ندارد.

تاثیر ورشکستگی شرکا بر شرکت

در این بخش می خواهیم بدانیم آیا با ورشکسته‌شدن شریک یا شرکای شرکت، شرکت تجاری هم ورشکسته می شود یا نه؟

در شرکتهای سرمایه (شرکتهای سهامی) با توجه به محدود بودن مسئولیت سهامداران به مبلغ اسمی سهامشان ، ورشکسته شدن سهامداران موجب ورشکستگی شرکت نخواهد شد.

لازم به ذکر است که در مواردی که احراز شود ورشکستگی شرکت ناشی از تقصیر مدیران شرکت است مدیران قابل تعقیب خواهند بود و در مقابل بدهکاران شرکت مسئول خواهند بود.

اما در شرکت های اشخاص (تضامنی) ورشکستگی برخی از شرکا الزاماً موجب ورشکستگی شرکت نیست. چون شرکت شخصیت حقوقی مستقل از سایر شرکا دارد. در چنین مواردی سایر شرکای شرکت می توانند اقدام به تادیه طلب شریک مدیون نموده و از  انحلال شرکت جلوگیری کنند و شریک ورشکسته را از شرکت خارج نمایند و به این طریق مانع از ورشکستگی شرکت شوند.

چه کسانی می‌توانند تقاضای ورشکستگی یک شرکت تجاری را بکنند؟

  1. اعلام از طرف خود شرکت
  2. به موجب تقاضای یک یا چند نفر از طلبکاران
  3. به تقاضای دادستان

در این نوشتار مطالبی در خصوص ورشکستگی شرکت های تجاری و آثار آن بیان کردیم توصیه می شود مدیران شرکت های تجاری و طلبکاران شرکتها در صورت نیاز به مشاوره در این موضوع با مشاوران متخصص مجموعه آنی مشاور در ارتباط باشید.

و قبل از اقدام به اعلام ورشکستگی در صورت وقوع توقف در پرداخت دیون حتما از مشاور متخصص در امور شرکتها مشاوره دریافت کنید تا از تمام حقوق تکالیف قانونی خود در این شرایط آگاه شوید.

کافیست اپلیکیشن حقوقی آنی مشاور را دانلود و نصب کنید.

ارتباط با وکیل متخصص در حوزه مشاوره امور شرکت ها و علائم تجاری و طرح های صنعتی