× خانه وبلاگ پرسش و پاسخ ثبت نام ورود خروج از حساب

تبدیل تعهد در قراردادها

تبدیل تعهد در قراردادها، تعریف تبدیل تعهد، انواع تبدیل تعهد، آثار تبدیل تعهد، تفاوت پرداخت دین از طرف ثالث با تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد و نکات مهم حقوقی در این باره در این نوشتار مورد بررسی قرار گرفته است.

مقدمه

با توجه به اینکه طرفین در قراردادهای خود در جهت اجرای موضوع قرارداد تعهداتی را بر عهده می‌گیرند و با انجام آنها در واقع به تکلیف خود در برابر طرف قرارداد عمل نموده و در مقابل از حقوق خاصی برخوردار می‌شوند اما در مواردی ممکن است عمل به تعهدات قراردادی غیر ممکن شود یا متعهد توانایی انجام آن را از دست بدهد در این موارد قانون راه حل مناسبی را با عنوان تبدیل تعهد پیش بینی کرده است. تا طرفین قرارداد از این طریق بتوانند به جای طرح دعوا و مطالبه حقوق و خسارات وارده به خود، با تعیین تعهداتی جدید که انجام آنها در توان متعهد باشد، تعهدات قراردادی را به انجام برسانند.

به عنوان مثال فردی که متعهد شده مبلغی را به دیگری پرداخت کند ولی به هر دلیلی نمی تواند به تعهد خود عمل کند در این صورت با توافق طرف دیگر می‌تواند به جای پرداخت آن مبلغ، کاری را برای او انجام دهد یا کالایی را به‌جای آن مبلغ به طرف دیگر بدهد.

تبدیل تعهد با اراده یک طرف ممکن نیست و نیاز به اراده و خواست هر دو طرف دارد ‌.

تعریف تبدیل تعهد

تبدیل در لغت به معنی عوض کردن یا گرفتن چیزی به جای چیز دیگر است.تعهد هم به معنی عهد و پیمان بستن و انجام کاری را به عهده گرفتن است.

تبدیل تعهد در حقوق یعنی طرفین قرارداد با تراضی و توافق یکدیگر تعهد قبلی را ساقط نموده و به جای آن تعهد جدیدی جایگزین کنند.

شرایط تبدیل تعهد

با توجه به اینکه در تبدیل تعهد چون تعهد جدید جایگزین تعهد قبلی می شود و ماهیت قراردادی دارد حتماً باید صحت تعهد قبلی احراز شود یعنی اگر تعهد جدید بر اساس تعهد قبلی شکل بگیرد و معلوم شود تعهد قبلی باطل بوده، تعهد جدید هم باطل می شود. بنابراین از شرایط تبدیل تعهد وجود تعهد صحیح قبلی و پیدایش تعهد صحیح جدید همزمان با سقوط تعهد قبلی است.

علاوه بر موارد بیان شده برای تبدیل تعهد شرط دیگری هم وجود دارد که عبارت است از:

وجود شرایط اساسی صحت معاملات

قصد و رضای طرفین قرارداد، اهلیت طرفین، مشروعیت جهت تبدیل و موضوع معلوم و معین قرارداد نیز از شرایط تبدیل تعهد می باشد.

آثار تبدیل تعهد

۱- سقوط تعهد اصلی

با سقوط تعهد اصلی احکام خاص آن نیز ساقط می شود و ذمه متعهد نسبت به آن بری می شود.

۲-پیدایش تعهد جدید

همزمان با سقوط تعهد قبلی تعهد جدید با آثار و احکام خاص خود به وجود می آید.

۳-زوال تضمینات و وثایق دین سابق

طبق ماده ی ۲۹۳ قانون مدنی در تبدبل تعهد تضمینات تعهد سابق به تعهد لاحق تعلق نخواهد گرفت مگر اینکه طرفین معامله ان را صراحتا شرط کرده باشند.

مواردی که تبدیل تعهد نیستند

کم یا زیاد کردن ثمن معاملات و وثیقه‌های مربوط به آن، تغییر زمان ایفای تعهد، تغییر نحوه پرداخت در تعهدات مالی، تغییر شیوه جبران خسارت و سایر تغییرات جزئی دیگر تبدیل تعهد نیستند زیرا در تبدیل تعهد اصل تعهد به طور کلی تییر می کند نه جزئیات آن.

انواع تبدیل تعهد

مطابق ماده 292 قانون مدنی «تبدیل تعهد در موارد ذیل حاصل می‌شود:

وقتی که متعهد و متعهدله به تبدیل تعهد اصلی، به تعهد جدیدی که قائم‌مقام آن می‌شود، به سببی از اسباب، تراضی کنند؛ در این صورت متعهد نسبت به تعهد اصلی بری می‌شود.

وقتی که شخص ثالثی با رضایت متعهدله قبول کند که دین متعهد را ادا کند.

وقتی‌ که‌ متعهدله ‌مافی‌الذمه‌ متعهد را به‌ شخصی دیگر منتقل کند

در این بخش به بررسی انواع تبدیل تعهد می پردازیم:

۱- تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل دین

تبدیل موضوع و مورد تعهد: مثلاً توافق می شود به جای دادن ۱۰۰ کیلو گندم صد کیلو برنج داده شود

تبدیل سبب تعهد: مثلاً تعهد به دادن ۱۰۰ میلیون وجه نقد بابت خرید یک خودرو تبدیل به دادن صد میلیون وجه نقد بابت عقد قرض شود.

۲-تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد

در این مورد با توافق طرفین متعهد تغییر می کند تعهد متعهد اصلی از بین می‌رود و به جای آن متعهد دیگری دین را بر عهده می گیرد.

در این مورد علاوه بر رضایت متعهدله، رضایت متعهد جدید ضرورت دارد اما رضایت مدیون اصلی لازم نیست. چون تصرفی در اموال او نشده و به عنوان مدیون اصلی تنها ذمه اش بری شده است.

البته ممکن است مدیون جدید با قصد تبرع این کار را نکرده باشد و قصد داشته باشد در آینده به مدیون اصلی رجوع کند در این صورت مدیون جدید باید از مدیون اصلی اجازه بگیرد وگرنه حق مراجعه به او را نخواهد داشت.

تفاوت پرداخت دین از طرف ثالث با تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد

پرداخت دین از سوی شخص ثالث بر اساس ماده ی ۲۶۷ قانون مدنی به این معنا است که ثالث بدون اینکه تعهدی را برعهده بگیرد مستقیما دین را می پردازد اما در تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد ثالث تعهدی را برعهده می گیرد تا در آینده آن را اجرا کند و چون احتمال ضرر طلبکار وجود دارد رضایتش لازم است .

پرداخت دین از طرف ثالث بر اساس ماده ی ۲۶۷ قانون مدنی نه نیازمند رضایت مدیون اصلی است و نه رضایت طلبکار اما تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل متعهد نیازمند توافق و تراضی طلبکار و شخص ثالث است هرچند نیازی به رضایت مدیون نیست.

۳-تبدیل تعهد به اعتبار تبدیل داین و متعهدله

در این مورد طرفین یعنی داین و مدیون اصلی قرارداد توافق می‌کنند که تعهد مدیون در مقابل داین تبدیل به تعهد مدیون در برابر شخص ثالث شود.

یعنی متعهدله تغییر می کند و متعهد موضوع تعهد را برای شخص دیگری انجام می دهد.

در تبدیل تعهد تعهد قبلی به طور کلی از بین می‌رود و تعهد جدید با آثار و احکام خاصش جایگزین آن می شود .

 توصیه می شود قبل از اعلام رضایت برای تبدیل تعهد هم به عنوان متعهد و هم به عنوان متعهدله حتما با یک مشاور حقوقی متخصص و یا وکیل قراردادها مشاوره داشته باشید و از آثار و احکام آن اطلاع کامل کسب کنید تا در آینده متحمل ضرر و زیان مالی و اختلاف و دعوا نشوید.

جهت برقراری ارتباط با مشاوران ، کارشناسان و وکلای متخصص «آنی مشاور» و یا در صورت نیاز به برگزاری کارگاه و دوره‌های آموزشی برای خود و مدیران و کارکنان شرکتتان درباره این موضوع می توانید درخواست خود را از طریق دانلود و نصب اپلیکیشن آنی مشاور یا تماس با شماره های :

۰۲۱۸۸۳۲۱۰۸۸ و ۰۲۱۸۸۳۲۳۲۷۹ و ۰۹۱۲۳۸۳۶۶۲۱مطرح بفرمایید.

 

 

ارتباط با وکیل متخصص در حوزه مشاوره قراردادها