× خانه وبلاگ پرسش و پاسخ ثبت نام ورود خروج از حساب

تابعیت شرکت

تابعیت شرکت ها در قانون ایران، روش های تعیین تابعیت شرکتها، تاثیر محل تابعیت شرکا یا سهامداران، اراده موسسان شرکت ، محل پرداخت قیمت سهام ،مرکز فعالیت شرکت ،محل تاسیس و ثبت شرکت و محل مرکز اداری یا مرکز اصلی شرکت بر تابعیت شرکتها در این نوشتار مورد بررسی قرار می گیرد.

مقدمه

در حقوق ایران اشخاص دو نوع هستند:

۱- اشخاص حقوقی ۲-اشخاص حقیقی

شخص حقیقی همان فرد انسانی است که با زنده متولد شدن دارای حقوقی می شود و در زمان حیات خود از آنها برخوردار می گردد که به آن اهلیت گفته می شود.

شخص حقوقی وجود طبیعی ندارد و دارای وجود فرضی و اعتباری است شخص حقوقی از اجتماع دو یا چند شخص حقیقی به وجود می آید و از حقوقی برخوردار می شود. اشخاص حقوقی هم قانونا از همان حقوقی که اشخاص حقیقی دارند برخوردارند به غیر از حقوقی که ملازمه با طبیعت و فطرت انسانی دارد و مختص انسان است مثل حق ابوت و نبوت حضانت ، ارث.

از جمله مهمترین اشخاص حقوقی در حقوق ایران شرکت های تجاری هستند که در این بخش در مورد تابعیت شرکت ها مطالبی را ارائه می دهیم.

روش های تعیین تابعیت شرکتها

تابعیت شرکت تابع محل تابعیت شرکا و سهامداران

تابعیت شرکت را می‌توان همان محل تابعیت شرکا و صاحبان سهام تعیین کرد البته این امر در مواردی ممکن خواهد بود که همه شرکا و سهامداران دارای تابعیت مشترکی باشند. که با ایراداتی همراه است.

مشکلی که در خصوص این موضوع وجود دارد این است که ممکن است شرکا و سهامداران بعد از عضویت در شرکت بخواهند تابعیت خود را تغییر دهند که در این صورت موضوع تابعیت شرکت به مشکل بر می‌خورد و مسلماً بر روابط شرکت با اشخاص ثالث تاثیر منفی می گذارد. در این مورد نظریه های موافق و مخالف وجود دارد که برخی از آنها بیان شد البته به نظر می رسد که می توان راه حلی برای مشکل پیدا کرد مثلاً در تعیین تابعیت شرکت می توان گفت که تابعیت شرکت، تابعیت اکثریت شرکا و سهامداران باشد در این صورت وجود تابعیت های مختلف و تغییر تابعیت آنها اختلالی در تابعیت شرکت به وجود نخواهد آورد .

همچنین با در نظر گرفتن این موضوع که شرکت بعد از ثبت شدن دارای شخصیت حقوقی مستقل از شرکا می‌شود پس درصورتی که بعداً سهامداری با تابعیت دیگری وارد شرکت شود یا تابعیتش را تغییر دهد این امر نباید تابعیت شرکت را زیر سوال ببرد‌.

تابعیت شرکت تابع اراده موسسان شرکت

تابعیت شرکت را می‌توان بر اساس اراده موسسان آن تعیین کرد با توجه به اصل حاکمیت اراده موسسان شرکت این اختیار را دارند که در موقع ثبت شرکت تابعیت شرکت را به اختیار خود تعیین کنند.مثلا می‌توانند شرکت‌ را تابع محل تابعیت شرکا قرار دهند یا تابع محل فعالیت شرکت یا تابع هر محلی که صلاح می‌دانند.

البته این مورد هم با ایراداتی همراه است و موافقان و مخالفانی دارد برخی معتقدند که تابعیت یک موضوع سیاسی و حاکمیتی است و به حقوق عمومی مربوط می‌شود پس نمی‌توان آن را منوط به اراده موسسان شرکت دانست و حتما باید تحت شرایط اصول و قوانین خاص یک کشور باشد. به نظر می‌رسد ایراد وارده بر این روش درست و منطقی است.

تابعیت شرکت تابع محل پرداخت قیمت سهام

با توجه به اینکه سهامداران بر اساس قوانین محلِ تعهد پرداخت سهام در شرکت سرمایه‌گذاری می‌کنند فرض بر این است که مقررات قانونی محل مزبور را می دانند و مطابق آن عمل می کنند پس باید مقررات قانونی آن محل بر شرکت تحمیل شود.

ایرادات وارده بر این روش این است که همیشه محل پرداخت قیمت سهام یکی نیست و ممکن است سهامداران از ملیت‌های مختلف می باشند و پرداخت قیمت سهام را در محل های مختلفی تعهد کند که هرکدام قوانین خاصی دارند.

تابعیت شرکت تابع مرکز فعالیت شرکت

در موقع ثبت شرکت تعیین یک مکان خاص برای انجام فعالیت‌های شرکت الزامی است پس هر شرکت یک مکانی دارد که می توان تابعیت شرکت را تابع همان مرکز فعالیت شرکت تعیین کرد.

ایراد وارده بر این روش عبارت است از اینکه:

در خصوص شرکت هایی که محل فعالیت های تجاری آنها محدود به یک مکان بخصوصی نیست و عملیات آنها در کشورهای مختلف صورت می‌گیرد تعیین تابعیت با این روش درست به نظر نمی رسد به عنوان مثال شرکت های عمرانی و پیمانکاری که با قبول پروژه های خارجی در سطح گسترده‌تری فعالیت می‌کنند مسلما مرکز فعالیت های متعددی دارند پس با این روش امکان تعیین تابعیت برای آنها وجود ندارد.

تابعیت شرکت تابع محل تاسیس و ثبت شرکت

در این روش شرکت تابعیت کشوری را دارد که در آنجا تأسیس شده و به ثبت رسیده است و تابعیت سهامداران، محل تعهد پرداخت قیمت سهام، مرکز فعالیت شرکت و اراده موسسان در آن نقشی ندارد پس شرکت تابعیت کشوری را دارد که مطابق قوانین آن ثبت شده است.

در نگاه اول این روش در مقایسه با روشهای قبلی صحیح تر به نظر می رسد اما برای این روش هم ایراداتی وارد شده است:

ممکن است موسسان، شرکتی را در کشوری تاسیس کنند اما عملاً اطلاعات کافی در مورد قوانین کشور نداشته باشند که این امر موجب بروز مشکلاتی خواهد شد به عنوان مثال فعالیت یک شرکت با موسسان خارجی در یک کشور موجب رشد بازار خارجی شده و آثار منفی در بازار داخلی دارد همچنین از آنجایی که قبلاً بیان شد تاسیس و ثبت شرکت امری اختیاری است در حالی که تعیین تابعیت شرکت یک مقوله حاکمیتی است و نباید اختیاری باشد.

تابعیت شرکت تابع مرکز اداری و مرکز اصلی شرکت

با توجه به اینکه اداره شرکت و اتخاذ تصمیمات مهم، محل برگزاری جلسات هیئت مدیره و مجامع عمومی شرکت در اداره مرکزی شرکت انجام می شود بهتر است تابعیت شرکت هم بر اساس محل مرکز اداری آن تعیین گردد.

ماده ۵۹۰ و ۵۹۱ قانون تجارت و ماده ۱۰۰۱ قانون مدنی در تایید این نظریه چنین مقرر کرده است:

مطابق ماده ۵۹۰ قانون تجارت اقامتگاه شخص حقوقی محلی است که اداره شخص حقوقی در آنجاست و طبق ماده ۱۰۰۲ قانون مدنی اقامتگاه اشخاص حقوقی مرکز عملیات آنها می باشد.

مطابق ماده ۵۹۱ قانون تجارت اشخاص حقوقی تابعیت مملکتی را دارند که اقامتگاه آنها در آن مملکت است بنابراین تابعیت شرکت ها منوط به اقامتگاه آنها می باشد.

نتیجه گیری

پس با توجه به مطالب فوق تابعیت شرکتها همان محل اقامتگاه آنهاست. با قبول این موضوع که شرکت ها بعد از به ثبت رسیدن دارای شخصیت حقوقی مستقل از شخصیت شرکا می شوند بنابراین تابعیت شرکت ارتباطی با شخصیت و تابعیت موسسان و سهامداران و شرکا ندارد و می‌تواند تابعیتی غیر از تابعیت اعضایش را داشته باشد.

جهت برقراری ارتباط با مشاوران ، کارشناسان و وکلای متخصص «آنی مشاور» و یا در صورت نیاز به برگزاری کارگاه و دوره‌های آموزشی برای خود و مدیران و کارکنان شرکتتان درباره این موضوع می توانید درخواست خود را از طریق دانلود و نصب اپلیکیشن آنی مشاور یا تماس با شماره های :

 ۰۲۱۸۸۳۲۱۰۸۸ و ۰۲۱۸۸۳۲۳۲۷۹ و ۰۹۱۲۳۸۳۶۶۲۱ مطرح بفرمایید.

 

ارتباط با وکیل متخصص در حوزه مشاوره امور شرکت ها و حقوق تجارت