× خانه وبلاگ پرسش و پاسخ ثبت نام ورود خروج از حساب

برگه‌ای که دست شماست ممکن است چک نباشد!!

در این نوشتار به بررسی اعتبار چک های صادره به عنوان یک سند تجاری لازم الاجرا می پردازیم.

اگر تصور می‌کنید که چون ، برگه‌ای که دست شماست از دسته چک، صادر شده و چون، شکل و مشخصات ظاهری چک را دارد پس در نتیجه ، حتما «چک» است اشتباه می‌کنید.

علاوه بر این که در قانون تجارت درباره ماهیت چک، تعریف و اوصافی بیان شده است در قانون صدور چک نیز مشخصات و اوصافی برای چک بیان شده است و چک باید در هنگام صدور و در هنگامی که به بانک ارایه می‌شود آن مشخصات را داشته باشد.

اگر چکی که صادر شده است در هنگام صدور، اوصاف و مشخصات قانون تجارت و قانون صدور چک را نداشته باشد و همچنین اگر بعداً اوصاف و تعریف چک را از دست داده باشد در نتیجه بسیاری از امتیازات و مزایای قانونی که در قانون برای چک آمده است را از دست می دهد و به یک سند عادی ، تبدیل می‌شود.

همانند:

چکی که بوسیله موسسات قرض الحسنه صادر می شود:

از آنجایی که صندوق ها و موسسات قرض الحسنه بانک نیستند و تابع ضوابط  و مقررات قوانین حاکم بر عملیات بانکی نمی باشند و در واقع این نوشته های شبیه به چک نوعی حواله‌اند و این حواله های صادره از جانب صادر کننده، چک بانکی تلقی نمی شود بلکه یک سند عادی هستند.

در نتیجه دارنده چک قرض الحسنه از مزایای قانون تجارت و قانون صدور چک و قانون ثبت اسناد برخوردار نخواهد شد.

چکی که جعلی باشد:

چکی که در تنظیم آن جعل اتفاق افتاده و مندرجات آن درست و واقعی نوشته نشده است در واقع دیگر چک محسوب نمی شود افراد معمولاً با دستکاری چک و تغییر مبلغ یا تاریخ چک و یا جعل امضای صادر کننده آن اقدام به جعل چک می کردند که خوشبختانه امروزه با وجود قانون جدید صدور چک و الکترونیکی شدن چک ها امکان دستکاری و جعل چک ها بسیار کم شده است.

چکهای جدیدی که در سامانه صیاد ثبت نشده باشند:

توجه کنید چکی که در سامانه صیاد ثبت نشده باشد قابلیت نقدشوندگی ندارد و مشمول الزامات و سازوکارهای مقرر در قانون جدید صدور چک نمی‌شود و صرفاً یک سند عادی است.

با اجرای قانون جدید صدور چک دیگر اعتبار چک صرفاً متکی بر لاشه کاغذی نیست و با ثبت اطلاعات مندرج در چک در سیستم متمرکز بانک مرکزی، اعتبار چک افزایش‌ یافته و نگرانی در مورد از بین رفتن برگه چک در حوادثی مثل سیل زلزله و ... وجود نخواهد داشت با این وجود وقوع جرائمی مثل جعل و سرقت چک نیز به میزان قابل ‌توجهی کاهش خواهد یافت.

بررسی ماده ۳۱۵ و ۳۱۸ قانون تجارت در مورد مهلت مطالبه وجه چک و مهلت اعتراض

مطابق ماده ۳۱۵ قانون تجارت اگر محل صدور و پرداخت چک ، یکی باشد دارنده چک باید ظرف ۱۵ روز از تاریخ صدور، وجه چک را مطالبه کند و اگر محل صدور چک و محل تادیه یکی نباشد دارنده چک باید ظرف ۴۵ روز از تاریخ صدور چک، وجه آن را مطالبه نماید.

اگر ظرف موعد مقرر وجه چک را مطالبه نکند حق طرح دعوا علیه ظهرنویسان چک را نخواهد داشت. همچنین اگر وجه چک به دلیلی که به محال علیه (بانک) مربوط می‌شود از بین برود دارنده چک که در موعد قانونی وجه چک را مطالبه نکرده دیگر نمی تواند علیه صادرکننده طرح دعوا کند و چنین دعوایی در دادگاه مورد قبول قرار نمی گیرد.

مطابق ماده ۳۱۸ قانون تجارت دعاوی راجع به برات، سفته و چک که از طرف تجار برای امور تجاری صادر شده‌اند بعد از انقضای پنج سال از تاریخ صدور اعتراض نامه یا آخرین تعقیب قضایی در محاکم مسموع نخواهد بود.

بنابراین دارنده چک مکلف است در مهلت های قانونی برای مطالبه وجه چک و تعقیبات قضایی مرتبط با آن  اقدامات لازم را انجام دهد. در غیر این صورت از مزایای قانونی چک به عنوان یک سند تجاری محروم خواهد شد.

اگر ثابت شود برگه‌ای که دست شماست چک نیست و مفاهیم و مزایا و مشخصات قانونی چک را ندارد دیگر شما نخواهید توانست برای مطالبه آن از مزایای قانون تجارت و مزایای قانون صدور چک استفاده کنید.

ناگزیر خواهید بود با طرح دعوا در مراجع قضایی، پس از اثبات حقانیت خود وجه مندرج در سند عادی (که اشتباها تصور می کردید چک است) را در یک فرایند طولانی‌ دادرسی و اجرای حکم ، وصول کنید.

بنابراین توصیه می کنیم برای برخورداری از مزایای قانونی چک به عنوان یک سند تجاری در موقع تنظیم چک و دریافت آن از صادر کننده تمامی نکات زیر را رعایت کنید.

تاریخ و مبلغ چک هم به عدد و هم به حروف نوشته شود ، چک با خودکار شخصی صادرکننده نوشته شود، تا حد امکان از خط خوردگی در چک خودداری شود،اگر چکی را بابت معامله‌ای می گیرد حتماً مبلغ چک، شماره و تاریخ آن در قرارداد نوشته شود، چک سفید امضا صادر نشود، تا حد امکان چک بانک های معتبر پذیرفته شود و مهم تر از همه قبل از قبول چک حتماً از ثبت آن در سامانه صیاد اطمینان حاصل شود.

برای انجام وکالت یا دریافت مشاوره و خدمات حقوقی از مشاوران ، کارشناسان و وکلای متخصص «آنی مشاور» و یا در صورت نیاز به برگزاری کارگاه و دوره‌های آموزشی برای خود و کارکنان شرکتتان درباره این موضوع می توانید با شماره‌های :

۰۲۱۸۸۳۲۱۰۸۸ و ۰۲۱۸۸۳۲۳۲۷۹ و ۰۹۱۲۳۸۳۶۶۲۱ تماس حاصل فرمایید.

ارتباط با وکیل متخصص در حوزه مشاوره حقوقی چک